Институт За Политичке Студије

Добрињска 11
11000 Београд

Контакт подаци

ЕУ И РУСИЈА: ИЗМЕЂУ НОРМАТИВНОСТИ И РЕАЛ-ПОЛИТИКЕ

Сажетак

Полазећи од вредносних оквира који не само да утичу на самоодређење и перцепцију „другог“ у међународној политици, већ и знатно доприносе виђењу сопствених главних и споредних интереса, рад се усредсређује на савремене односе између ЕУ и Русије. Супротстављање ЕУ и Русије тиче се не само конкретних спорова већ има и има своје реперкусије и на теоријска гледишта која се развијају на обе стране. ЕУ себе види као ексклузивну „постмодерну силу“ са супериорним нормативним садржајима која гледа на Русију као на заговорника застарелог реал-политичког приступа што тежи обнови империје. Са друге стране, Русија себе види као државу која се придржава вестфалског, сувереног концепта моћи у међународним односима на основу свог културно историјског наслеђа које је обавезује да се понаша у реал-политичким оквирима. Из ове перспективе, она „нормативну силу“ ЕУ види као израз лажне супериорности иза које се крију геополитички интереси новог „похода на исток“. У раду се надаље детаљно анализира нормативистичка спољна политика ЕУ, вредносно и интересно размимоилажење између ЕУ и Русије, као и руска спољна политика која ствара предуслове за мултиполарни суверени свет са Русијом као његовим „централним балансером“. Закључни део рада објашњава да свака од ове две силе следи логику самодефинисања и својих вредносних оквира која, међутим, није пуко опонирање и ривалска реакција другој сили, већ логични наставак сопствене унутрашње политике и тамошњег доминантног културно-колективног резоновања, а тек секундарно реакција на изазове које му упућује ривал.

Референце

  • Авакьян С.А., Конституция России: природа, эволюция, современность, Сашко, Москва, 2000.
  • Дугин Александар, Основи геополитике 1, Екопрес, Зрењанин, 2004.
  • Кејган Роберт, О рају и моћи: Америка и Европа у новом светском поретку, Чаробна књига, Београд, 2003.
  • Миршајмер Џон, Трагедија политике великих сила, Удружење за студије САД у Србији, Београд, 2009.
  • Панарин Алекса́ндр, Россия в циклах мировой истории, Издательство МГУ, Москва, 1999.
  • Стратегија националне безбедности РФ до 2020. године (Стратегия национальной безопасности Российской Федерации до 2020 года) из 2009 године, Internet,
    http://www.scrf.gov.ru/documents/99.htm, 13/12/2017.
  • Хантингтон Семјуел, Сукоб цивилизација, ЦИД, Подгорица, 1998.
  • Achibugi Daniele , The Global Commonwealth of Citizens, Princeton University Press, Princeton New Jersey, 2008.
  • Allison Roy, “Russia resurgent? Moscow’s campaign to “coerce Georgia to peace””, International Affairs Journal, 84:6, Blackwell Publishing Ltd/The Royal Institute of International Affairs, 2008.
  • Anthony Ian, “Russia as a strategic challenge for the European Union”, SIPRI – Stockholm International Peace Research Institute, Internet,
    https://www.sipri.org/commentary/essay/2015/russia-strategic-challenge-european-union, 10/10/2017.
  • Berholtz Peter, Institutional Aspects of European Integration, Mc Millan Publishing Group, London, 1993.
  • Busighia Irina, Analysis of EU-Russia Relations, MGIMO, Moscow, 2012.

  • De Bardeleben Joan, “The Impact of EU Enlargement on the EU-Russian Relationship”, in: A Resurgent Russia and the West: The European Union, NATO, and Beyond (ed. Roger E. Kanet), Republic of Letters Publishing, Dordrecht, 2009.
  • Deyermond Ruth, “The Uses of Sovereignty in Twenty-first Century Russian Foreign Policy”, Europa-Asia Studies, Vol. 68, Issue 6, 2015.
  • Donaldson Robert, Nogee Joseph L., The Foreign Policy of Russia: Changing Systems, Enduring Interests, ME Sharpe, Armonk, 2005.
  • Dûchene Francois, “The European Community and the Uncertainties of Interdependence”, in: A Nation Writ Large? Foreign Policy Problems before the European Community, ( M. Kohnstamm, W. Hager), Macmillan, London, 1973.
  • European Commission, “What the EuropeanUnion could bring to Belarus”, non-paper, 21 November 2001, Meeting Doc. 265/06 rev 5, 2006.
  • European Council, Declaration on Kosovo, Presidency Conclusions, 16-17 June, 2005.
  • Gomart Thomas, EU ‒ Russia relations: Toward a way out of depression, CSIS/IFRI, Washington DC, 2008.
  • Gowa Joanne, Ballot and Bullets, Princeton University Press, Princeton New Yersey, 1999.
  • Hill Christopher, “European foreign policy: Power bloc, civilian model – or flop?”, in:, The Evolution of an International Actor ( R. Reinhardt), Westview Press, Boulder, 1990.
  • Jervis Robert, System Effects: Complexity in Political and Social Life, Princeton University Press. Princeton, 1997.
  • Kropatceva Elena, “Russian foreign policy in the realm of European security through the lens of neoclassical realism”, Journal of Eurasian Studies, vol. 3, issue 1, January 2012, Hanyang University.
  • Manners Ian, “Normative Power Europe: A contradiction in terms”, Journal of Common Market Studies, Vol. 20, No. 2, 2002.
  • Mc Cormic Niel, Questioning Sovereignity, Oxford University Press, Oxford, 1999.
  • Morgentau Hans, Politics Among Nations, McGraw-Hill Education, New York, 2005.
  • Putin Vladimir, “Speech and the Following Discussion at the Munich Conference on Security Policy”, Munich, 10 February 2007, Internet,
    http://en.kremlin.ru/events/president/transcripts/24034, 24/10/2017.
  • Ray James Lee, “Wars Between Democracies: Rare, Or Nonexistent”, International Interactions (18:3), 1993.
  • Schimmelfennig Frank, Sedelmeier Urlich, “Governance by Conditionality: EU Rule Transfer to the Candidate Countries of Central and Eastern Europe”, Journal of European Public Policy, Vol. 11, No. 4, 2004.
  • Schwartzenberger George, “Civitas Maxima”, Year Book of World Affairs, New York, 1975.
  • Simionov Loredana Maria, “EU and Russia, cooperation or competition?“, Center for European Studies, Alexandru Ioan Cuza University, The Romanian Academy, Iași, 2014.

  • Tocci Nathalie, “The EU as a Normative Foreign Policy Actor”, CEPS Working Document no. 281, Centre for European Policy Studies (CEPS), Brussels, 2008.
  • Trenin Dimitri, “Russia reborn: reimagining Moscow’s foreign policy”, Foreign Affairs, Vol. 88, Issue 6, 2009.
  • Tsygankov Andrei, Russia’s Foreign Policy: Change and Continuity in National Identity, Rowman & Littlefield Publishers, New York, 2016.
  • Wendt Alexander, “Anarchy is What States Make of It – the Social Construction of Power Politics”, International Organisation, vol. 46, no. 2, 1992.