Aleksandra Bulatović

  • Adresa: /
  • Email: /
  • Telefon: /
  • LinkedIn: /

Institut za filozofiju i društvenu teoriju

PERIODIKA

ULOGA ORGANIZACIJA GRAĐANSKOG DRUŠTVA U KONSTITUISANjU ANTIKORUPCIJSKE POLITIKE U SRBIJI

Rad istražuje kako su organizacije građanskog društva u Srbiji, nakon političkih promena započetih 5. oktobra 2000. godine, odigrale suštinsku ulogu u artikulisanju korupcije kao vitalnog javnog pitanja, podizanju svesti javnosti i vršenju pritiska na tadašnje vlasti da uvrsti ovo pitanje u politički dnevni red. Naša analiza se fokusira na dva nivoa aktivnosti organizacija građanskog društva: 1) istraživačke napore u cilju pravilnog razumevanja fenomenologije korupcije kao prvog koraka ka dobroj konceptualizaciji različitih antikorupcijskih mera, i 2) obrazovne inicijative koje imaju za cilj prenošenje znanja i dobre prakse u pogledu metodologije i politike borbe protiv korupcije iz postindustrijskih društava i postkomunističkih zemalja. Vremenski okvir naše analize obuhvata period od 5. oktobra 2000. do decembra 2005. godine, koji vidimo kao početnu fazu angažovanja organizacija civilnog društva u antikorupcijskoj politici u Srbiji, pre donošenja prve nacionalne antikorupcijske strategije. Uprkos širokom spektru aktivnosti i skromnim resursima, organizacije građanskog društva su imale uticaj na delovanje vlasti, javnih institucija i medija. Autori zaključuju da su antikorupcijska dostignuća srpskih organizacija građanskog društva u posmatranom periodu bila relativno ograničena hroničnim deficitom političke, profesionalne i moralne odgovornosti svih društvenih aktera, a što je sve posredno ishod „sistemske greške” u strateškom osmišljavanju javnih politika u borbi protiv korupcije – neprepoznavanje odsustva participativne političke kulture.

PERIODIKA

PORODICA KAO KATEGORIJA KOLEKTIVNIH POLITIČKIH PRAVA

Pitanja o ljudskim pravima se danas diskutuju pre svega u kontekstu individualnih prava, kao suprotstavljenih kolektivnim interesima. U skladu sa dugom liberalnom političkom tradicijom, ljudska prava se uglavnom sagledavaju kao suštinski protivna kolektivnim pravima, koja mogu ograničiti slobodu pojedinca da pravi izbore koji bi mogli ugroziti relevantne kolektivne interese. U ovom tekstu se ljudska prava sagledavaju kao izvedena socijalna prava. Kao što priroda i identitet zajednice kojoj pojedinac pripada bitno određuju identitet tog pojedinca (Agambenov pojam „Socialitas”, ili „društvenosti”), individualna prava nemaju puno značenje van konteksta vrednosti, prava i interesa zajednice. Opisani kontekst tek omogućava postojanje autentičnog i čvrstog pojma nacionalnog interesa. Po definiciji, nacionalni interesi su povezani sa kolektivnim pravima i vizijama zajednice; oni nikad ne počivaju na pogledima i stavovima individualnog, izolovanog pojedinca. Jedno od ključnih kolektivnih prava, i u isto vreme kolektivnih interesa, koje konstituiše nacionalni interes je skup prava porodice. U ovom tekstu se argumentiše da odgovarajuća zaštita porodice i porodičnih prava baca senku na samu pretpostavku o moralnosti i političkoj legitimnosti različitih savremenih ideologija, uključujući i feminističku ideologiju, koje sugerišu da, umesto da se štite prava i interesi porodice kao primarni nacionalni interes, država treba da štiti pojedince od porodice. Ideologije koje porodicu predstavljaju kao toksičnu, kao izvor pretnje individualnoj dobrobiti, u stvari su antisocijalne, totalitarne ideologije. Najveći broj argumenata koje takve ideologije iznose protiv porodice u stvari se sa jednakom snagom mogu primeniti protiv socijalnosti bilo kog tipa. Stoga u ovom tekstu argumentujemo da se Agambenov „moralni imperativ” da svaki pojedinac doprinosi, na načine koji su mu na raspolaganju, socijalnosti njegovog društva, odnosi na odgovarajuće razumevanje porodice i treba da se shvati kao sama osnova anti-totalitarnog mišljenja.

ç