Vesna Knežević-Predić

  • Adresa: /
  • Email: /
  • Telefon: /
  • LinkedIn: /

Fakultet političkih nauka, Univerzitet u Beogradu

PERIODIKA

POSTUPAK ZAKLJUČIVANJA UGOVORA MEĐUNARODNIH ORGANIZACIJA

Postupak zaključivanja ugovora u kojima isključivo ili zajedno sa državama učestvuju međunarodne organizacije regulisan je u osnovi istim pravilima koja važe za ugovore između država. U Bečkoj konvenciji o pravu ugovora međunarodnih organizacija od 1986. godine sadržana su samo neka posebna pravila u slučajevima kada se morala izraziti specifičnost organizacija u pogledu ovlašćenja lica koja predstavljaju organizaciju ili korišćenja termina akt formalne potvrde umesto izraza ratifikacija ugovora. Analize koje smo izvršili u ovom radu upućuju na zaključak da nema razloga za drugačiji položaj međunarodnih organizacija u postupku zaključivanja ugovora u odnosu na poziciju država. Kada je udovoljeno svim zahtevima internog pravnog poretka u pogledu nadležnosti organa i kvalifikacija lica koja istupaju u postupku zaključivanja ugovora, organizacije na međunarodnom planu moraju, isto kao i države, imati ovlašćenja za preduzimanje svih potrebnih radnji koje vode pravnom nastanku ugovora, počevši od pregovora, usvajanja i autentifikacije teksta ugovora, preko izražavanja pristanka na obavezivanje ugovorom, pa sve do njegovog stupanja na snagu. Vršenje tih radnji dobrim delom je stvar pravne tehnike koja se oslanja na opšteprihvaćena pravila o postupku zaključivanja ugovora, stvarana i izgrađivana kroz dugotrajnu međunarodnu ugovornu praksu.

PERIODIKA

UGOVORNA SPOSOBNOST EVROPSKE UNIJE: ŠEST DECENIJA POSLE

Zahvaljujući novim rešenjima sadržanim u Lisabonskom ugovoru, koja se najvećim delom svode na kodifikaciju postojeće ugovorne i sudske prakse, EU je šest decenija posle nastanka izgradila solidan pravni okvir ugovornog regulisanja svojih odnosa sa „spoljnim svetom”. U ovom radu su izdvojene i posebno analizirane samo njegove odredbe koje uređuju pravni osnov ugovornog kapaciteta EU i pravnu prirodu ovlašćenja Unije da zaključuje ugovore. Kad je reč o osnovu, uspostavljeno je jasno razlikovanje između direktnih ili primarnih ovlašćenja za zaključenje ugovora koja su propisana osnivačkim ugovorima i indirektnih ili sekundarnih ovlašćenja koja proizilaze iz neke od osnivačkim ugovorima predviđenih pravnih činjenica. U pogledu pravne prirode ugovorne sposobnosti izričito su predviđena samo isključiva ovlašćenja EU u materiji zaključenja ugovora, dok se podeljena ovlašćenja sa državama članicama ili tzv. meka ovlašćenja Unije da koordinira, podržava i dopunjuje ugovornu aktivnost država posebno ne navode, ali se ipak mogu izvesti tumačenjem različitih delova osnivačkog ugovora. Izvan predmeta regulisanja Lisabonskog ugovora ostali su mešoviti sporazumi i ugovori EU sa nedržavnim teritorijalnim subjektima, uprkos činjenici da su oni danas postali normalna pojava u ugovornoj praksi ove organizacije.

ç