Sanja Stošić

Dr Sanja Stošić, naučni saradnik. Master studije završila je 2010. godine, a kao prva filipinistkinja u Srbiji doktorirala je 2016. godine sa temom: „Kulturološke osobenosti Filipina u španskom kolonijalnom periodu“. U zvanju je naučnog saradnika u koje je izabrana 2018. godine. Osim kulturološke i komunikološke, kao oblasti naučnog interesovanja dr Sanje Stošić izdvajaju se istorijska, društveno-ekonomska i politička pitanja, sa posebnim osvrtom na Španiju i zemlje Latinske Amerike, kao i zemlje azijsko-pacifičke regije.

PERIODIKA

MULTIKULTURALIZAM SAVREMENOG DRUŠTVA I NACIONALNI IDENTITET

Društveno-političke, ekonomske i kulturne promene uslovljene neoliberalnim konceptom najrazvijenijih država Zapada dovele su u pitanje značaj nacionalnih granica i povećale su nivo njihove propustljivosti. Podrivajući prevashodno ekonomsku, ali i političku i kulturnu ravan društva, mehanizmi ekonomskog neokolonijalizma danas prevazilaze okvire nacionalnog identiteta i vode neumitno ka njegovoj kulturnoj i ideološkoj rekonstrukciji i deteritorijalizaciji. Cilj ovog rada je da kroz političko-kulturološku prizmu analizira multikulturalizam savremenih liberalno-demokratskih država, kao i izazove koje sa sobom nosi povećan stepen migracionih kretanja, preispitujući istovremeno razvoj fluidnih granica i eventualne transformacije nacionalnog identiteta, koji uprkos svemu opstaje. Ipak, kao posledica pomenutih procesa, dolazi se do zaključka da tradicionalni koncepti kao što su „politike priznavanja“ i „politike razlike“, koji počivaju na kulturi kao ključnom faktoru, sve više bivaju obojeni usponom radikalnog populizma kao dominantnim aspektom aktuelnog političkog diskursa.

PERIODIKA

HUMOR KAO ELEMENT SAVREMENE POLITIČKE KOMUNIKACIJE: IZBORNE KAMPANJE SRBIJE I ŠPANIJE

U nastojanju da široj javnosti „prodaju” određene političke ideje i vrednosti, u današnjem digitalizovanom medijskom svetu političke stranke u potpunosti su prihvatile preporuke reklamnih agencija i, za razliku od nekadašnjih krutih normi i pristupa lišenog kreativne slobode, u svojim kampanjama počele su da pribegavaju smelijem i originalnijem izrazu zasnovanom na upotrebi upečatljivih poruka, ali i često dvosmislenih i provokativnih slika i slogana. Sa druge strane, kao neizostavan element savremene političke komunikacije, u ambijentu duboke političke, društvene i ekonomske krize u kojoj su se našle kako Srbija, tako i Španija, upotreba društvenih mreža i novih tehnologija omogućila je razvoj video aktivizma u kome se kao dominantan vid političke borbe izdvojilo širenje raznih parodijskih video improvizacija i satiričnih poruka plasiranih u javnost delimično od strane samih političkih partija, a delimično od strane građana i novih medija. Sa ciljem da ukažemo na paralele u aktuelnim političkim kretanjima u Srbiji i Španiji i istaknemo svrsishodnost prisustva humorističkih elemenata u oblasti moderne političke komunikacije, u ovom radu ćemo analizirati neke od najpopularnijih komičnih sadržaja nastalih u okviru predizbornih kampanja obeju zemalja. Pristupajući problematici humora kao specifičnoj kategoriji uslovljenoj principima grupne dinamike i socijalne interakcije, posebnu pažnju posvetićemo njegovoj evolutivnoj dimenziji otelotvorenoj kroz masovnu upotrebu društvenih medija poput Fejsbuka, Tvitera, Jutjuba i sl. (Facebook, Twitter, YouTube) i sve izraženije „postdemokratsko” raspoloženje građana.

 

PERIODIKA

BRAZIL KAO NOVI REGIONALNI LIDER

U svetlu novonastale svetske situacije izazvane neminovnim slabljenjem ekonomske, političke i vojne hegemonije Sjedinjenih Američkih Država, nemoguće je ne primetiti sve veći značaj geopolitičkog izdvajanja Brazila i njegov uspon u odnosu na ostale države regiona. Iako državnici ove zemlje negiraju bilo kakav oblik svesnog vođenja politike Brazila kao regionalnog lidera koji se takmiči sa SAD, sam osvrt na njegovu spoljnu politiku i ekonomski bum kojim se Brazil od nekadašnjeg dužnika pretvorio u finansijera ne samo zemalja u regionu, već i samog Međunarodnog monetarnog fonda, govori više od bilo kakvih reči. Činjenica je da najnovija svetska dešavanja imaju za posledicu ne samo tranziciju američkog unilateralizma i novonastali saveznički odnos između Brazila i bivše super sile, već i razvoj različitih perspektiva u procesu latinoameričkih integracija. Sažetim pregledom analitičke misli vodećih politikolo­ga i diplomata regiona, u ovom radu je učinjen pokušaj da se u širem kontekstu sagleda nova uloga Brazila, ali i sve prisutnije jačanje levičarskih socijalnih pokreta.

 

PERIODIKA

ŠPANSKI FILIPINI KAO TAČKA SUSRETA LOKALNOG I GLOBALNOG

Vođena ciljem ka uspostavljanju prekookeanske baze na Istoku, španska monarhija okrenula se duhovnom pokoravanju Filipina i u periodu od XVI do XIX veka Španija i Meksiko izvršili su jak uticaj na kulturni identitet Filipina. Zapravo, već tokom XVI veka došlo je do korenitih promena u društvenom uređenju Filipina, a sam kolonizatorski diskurs obeležio je sinkretizam filipinske tradicionalne kulture, azijskih i hispanskih kulturnih elemenata. Prožimanjem lokalnih i kolonizatorskih kulturnih praksi Manila se razvila kao multikulturalni centar prekookeanske trgovine, a filipinski identitet duboko je obeležila sinergija Istoka i Zapada. Da bi predstavili prirodu španske kolonijalne uprave na Filipinima, istorijsko-preglednim metodom izvršili smo analizu autohtonog uređenja Filipina i dali opšti prikaz razvoja kolonijalnih Filipina. Takođe, u svetlu pomenutog nastojanja, posebnu pažnju posvetili smo fenomenu političke moći koji je u većini lokalnih razvijenih priobalnih zajednica karakterisala dijalektika podređenosti i nadređenosti.

PERIODIKA

UTICAJ ŠPANSKE KOLONIJALNE POLITIKE NA FORMIRANЈE FILIPINSKOG NACIONALNOG IDENTITETA

Kulturna interakcija do koje je došlo tokom španskog prisustva na Filipinima (XVI–XIX veka), doprinela je razvoju različitih percepcija ovog razdoblja u savremenom kulturološkom kontekstu. Oslanjajući se na analitički pristup u identifikaciji onih istorijskih zapisa koji mogu da se smatraju objektivnim izvorima za kvalitetnu interpretaciju španske kolonijalne politike kao kreativne sile u formiranju filipinskog nacionalnog identiteta, predmet ovog istraživanja odnosi se na tumačenje društvenog i političkog konteksta koji anticipira kolonijalne pretenzije Španije ka Aziji i određuje politiku španske krune ka Filipinima. U nastojanju da se kroz prizmu istorijsko-političkog diskursa sagleda značaj hispanskog razdoblja za razvoj i formiranje filipinskog kulturnog identiteta, multidisciplinarnim pristupom dat je globalni prikaz razvojnog puta Filipina u vreme španske kolonizacije. Komparativno deskriptivnim i kritičkim metodom sagledan je razvoj različitih društvenih grupa i u okviru njih interesnih i ekonomskih sfera i izvedeni su zaključci o neraskidivom odnosu moći, religije i politike kao ključnim fenomenima za razumevanje društveno-političkog preobražaja filipinskog kolonijalnog uređenja. Shvaćena kao izraz kolektivne samosvesti, borba za osamostaljenjem i izgradnja nacionalnog identiteta prikazane su kao posledice jačanja određenih društvenih grupa i novonastalih narodnih snaga probuđenih upravo zahvaljujući specifičnoj prirodi kolonijalnog konteksta.

PERIODIKA

NEOLIBERALNI PRINCIPI BOGATSTVA I MOĆI

Prikaz knjige: Noam Chomsky, Rekvijem za američki san, Sanford, Zagreb, 2017, 165 str.

SADRŽAJ MEDIJSKOG PROSTORA U SRBIJI TOKOM 2015. GODINE

Polazeći od kulturološkog stanovišta da politički i medijski diskurs neumitno učestvuju u formiranju nacionalne kolektivne svesti, u ovom radu pokušali smo da ukažemo na zastupljenost određenih medijskih sadržaja kao strateških sredstava političke komunikacije. Kritičkim osvrtom i analizom sadržaja medijskog prostora (prvenstveno lokalnih štampanih medija i televizije) u Srbiji tokom 2015. godine, ukazali smo na politiku profitabilnosti ili, u najmanju ruku, bezdušnu indiferentnost prema ljudskim pravima i ličnom dostojanstvu čoveka. Naime, politički i korporatvni akteri nastavili su da prilagođavaju svoje komunikacione strategije gajenju kulture selebritija i tabloidizaciji medijskih sadržaja koji su suštinski suprotni potrebama profesionalnog medijskog izveštavanja, a koncept rijalitija opet je počeo da se nameće kao surogat tema iz svakodnevnog života i sadržaja obojenih surovom ekonomskom realnošću. Društvo spektakla i njemu svojstveni zakon tržišta ovaplotili su se u medijskoj proizvodnji sreće i politizaciji medijskog prostora, čineći neimenovane izvore glavnim izvorima informacija i veličajući tematiku aktuelnosti ili tzv. pseudodogađaja. Na taj način, pod velom interesa različitih centara političke i finansijske moći, a izgovorom ugađanja interesovanju publike, strateški je sprovedena skandalizacija medija i beskrajno zaglupljivanje naroda. „Estetizacija trivijalnog“ ne samo da je obojila žurnalistički jezik i izbrisala granice pristojnosti u izražavanju već je i uvela na velika vrata medijsku nepismenost. Sa druge strane, u fokus medija istovremeno su stavljeni nasilje i crne hronike, čime je izvršen devijantan uticaj na sistem društvenih vrednosti i intenziviran osećaj nesigurnosti građana.

ç