Marija Đorić

Iskustvo

Institut za političke studije

Demonstrator

Fakultet političkih nauka Univerziteta u Beogradu

Asistent

Fakultet za evropske pravno političke studije u Novom Sadu

Edukacija

Fakultet političkih nauka Univerziteta u Beogradu

Doktorske studije

2013

Fakultet političkih nauka Univerziteta u Beogradu

Magistarske studije

2007

Fakultet političkih nauka Univerziteta u Beogradu

Diplomske studije

2006

Dr Marija Đorić je naučni saradnik u Institutu za političke studije. Autor je više radova iz oblasti bezbednosti, sa naročitim fokusom na političko nasilje, ideološki ekstremizam i nasilje u sportu. Objavila je monografije “Huliganizam: nasilje i sport” (Nauka i društvo Srbije, 2012), “Ekstremna desnica: međunarodni aspekti desničarskog ekstremizma” (Nauka i društvo Srbije, 2014), “Ekstremna levica: ideološki aspekti levičarskog ekstremizma” (Institut za političke studije, 2016). Član je međunarodnih naučnih asocijacija ISA, IPRA, CEEISA, RISA.

PERIODIKA

BULING KAO VRSTA SOCIJALNOG NASILJA

U radu se analizira pojam bulinga, koji određujemo kao vrstu siledžijstva pretežno među decom u osnovnim i tinejdžerima u srednjim školama. Nasilje nije nova pojava među učenicima, ali ono što posebno zabrinjava jeste njegova eskalacija poslednjih godina, pa samim tim poprima ozbiljne razmere i preti da postane ustaljen način komunikacije. Ovakvi devijantni oblici ponašanja doživljavaju ekspanziju širom sveta pa tako ne zaobilaze ni Srbiju u kojoj se nasilje kao način komuniciranja između učenika (kao i na relaciji nastavnik-učenik) sve više intenzivira. Jedna od najnovijih formi međuvršnjačkog nasilja koja korespondira sa korišćenjem modernih sredstava komunikacije poput interneta i mobilnih tele­fona je sajber buling. Cilj bulinga je diskreditovanje i socijalno uništenje objekta nasilja, a u ekstremnim situacijama može prouzrokovati i samoubistvo žrtve bulinga. Rad otkriva uzroke nasilnog ponašanja među decom i mladima, analizira fundamentalne karakteristike bulinga kao socijalnog fenomena i pokušava da pronađe adekvatne mehanizme za prevenciju nasilja u školama.

PERIODIKA

UVOD U POLITIČKU TEORIJU

Prikaz knjige: Dragan Simeunović, Uvod u političku teoriju, Be­ograd, Institut za političke studije, 2009.

PERIODIKA

POLITIZACIJA HULIGANIZMA

Osnovna teza u radu je da se politika reflektuje na sve segmente društva uključujući i sport. Posebna pažnja se posvećuje istraživanju nasilja među publikom na sportskim priredbama sa kojim se društvo sreće još u antici. Nalazi se uzročno-posledična veza između politike i huliganizma i navode relevantni primeri. Huliganizam kao „britanska bolest“ se danas sreće u svim političkim sistemima i predo­minantno se vezuje za fudbal. U radu se objašnjavaju osnove nasilja u sportu, njegovi teorijski okviri, određuju ideološke osnove huliganizma i ukazuje na izrazitu povezanost ovog fenomena sa desničarskim ekstremizmom.

 

PERIODIKA

POLITIČKE PARTIJE I EKONOMSKI INTERVENCIONIZAM

Savremeno političko i ekonomsko okruženje, u uslovima rastuće globalizacije, predstavlja ozbiljan izazov tradicionalnom profilisanju političkih partija u odnosu na ekonomsku slo­bodu i intervencije u privredi. Uvreženo je mišljenje da je levica sklonija direktnom uplitanju u privredne tokove, snažnijoj redistributivnoj politici i reformama nego što je desnica, za koju se smatra da više uvažava samostalno delovanje tržišnih zakona, trgovinsku liberalizaciju, itd. Kao prvo, rad je imao za cilj da predstavi evoluciju stavova i politike pojedinih vlada prema intervenciji u privredi, u periodu 1995-2007. godina. Zatim, na bazi ovakvog uporednog pregleda, cilj nam je bio da analiziramo rezultate primenjivane politike u domenu slobodnog tržišta. Konačno, cilj nam je bio i da u određenoj meri identifikujemo sličnosti i razlike levice i desnice u njihovom pri­stupu ekonomskoj slobodi, te da se rezultati uporede sa ili suprotstave klasičnim paradigmama koje se koriste u ideološkim podelama partija. Rezultati istraživanja ukazuju na činjenicu da je sve manje važno kako je administracija ideološki profilisana/pozicionirana već u kojoj meri ona može dati pozitivne rezul­tate u pogledu ekonomskog razvoja i održive konkurentske pozicije domaće privrede na međunarodnom planu.

PERIODIKA

TEROR BUGARSKIH OKUPATORA U VRANЈSKOM KRAJU ZA VREME PRVOG SVETSKOG RATA

Rad analizira sistem terora koji su uspostavili Bugari tokom Prvog svetskoe rata nad stanovnicima južne Srbije, sa posebnim osvrtom na nasilje koje su bugarski okupatori počinili u Vranju u okolini. Okupiranjem teritorija Srbije, Bugari su u Prvom svetskom ratu nastojali da ostvare ideju “Velike Bugarske”, pozivajući ce prevashodno na odluke Sanstefanskog mira. Vođeni iredentističkim idejama Bugari su korišćenjem propagande u revizijom istorijskih činjenica vršili nasilnu bugarizaciju srpskog stanovništva, tvrdeći da je reč ne o Srbima, već o ‘‘Mo­ravskim Bugarima”. S obzirom da bugarizovanje Srba nije moglo da se sprovede mirnim putem, bugarski okupatori su koristili razne oblike političkog nasilja. Srbi u Vranju i okolini su bili internirani, ubijani i mučeni samo zbog toga što nisu želeli da se odreknu svog nacionalnog identiteta. Iako je sistem bugarskog terora bio prisutan na prostoru čitavog Vranja, u Surdulici su se izvršavale najmasovnije u najbrutalnije egzekucije, o čemu svedoče masovne grobnice Srba u ovom kraju.

PERIODIKA

Mihailo Marković on Conservatism

This paper focuses on an analysis of political and scientific reflections by academic Mihailo Marković, with special review of the links existing between ideology and science. Unlike ideology, whose scope is limited in terms of value and science, Mihailo Marković regards philosophy as a science open to all humankind. A prominent place in Marković’s research belonged to the conservative ideology and in this context, distinction was made between the conservative spirit in its broader sense, manifested in its views on art, creation and all other segments of life and conservatism as an ideological and political position. The aim of this paper is to explore Mihailo Marković's approach to the value system proposed by conservative ideology, leading to the author’s conclusion that Marković had an objectively critical approach in his analysis of conservatism. Marković discovered a humanistic alternative to all forms of conservatism, proposing radical democratic socialism as a appropriate substitute model.

PERIODIKA

POVEZANOST IZMEĐU KOCKANЈA I HULIGANIZMA: SLUČAJ SRBIJE

Rad se bavi istraživanjem moguće povezanosti između kockarskih sklonosti u sportskim kladionicama i huliganizma, na prostoru Srbije. Imajući u vidu da huliganizam i kockanje predstavljaju vrste rizičnog ponašanja, autor kreće od pretpostavke da postoji određeni kauzalitet između ove dve vrste pojava. U cilju dokazivanja ove hipoteze, sprovedeno je anketiranje na teritoriji Srbije na slučajnom uzorku od 829 ispitanika. Rezultati istraživanja su, sem strukture (polne, starosne, obrazovne) kockara u kladionicama, pokazali da skoro 1/5 ispitanika koji upražnjavaju ovaj tip kocke, pripada huliganskim grupama. Na taj način su ostvareni primarni ciljevi istraživanja. Za dobijanje relevantnih rezultata korišćena je metoda deskriptivne statistike, a sem saznajne, ovo istraživanje ima i aplikativnu vrednost koja se može realizovati u različitim programima prevencije rizičnog ponašanja.

PERIODIKA

GLOBALIZACIJA I GEOPOLITIKA IDENTITETA

Prikaz knjige: Ljubiša Despotović, Globalizacija i geopolitika identiteta, Kairos, Sremski Karlovci, 2017, 237 str.

PERIODIKA

NEOUSTAŠTVO U SAVREMENOJ HRVATSKOJ

Autorka istražuje osnove neoustaške ideologije u savremenoj Hrvatskoj, njene uzroke, političke konsenkvence i ciljeve. Komparativnom metodom su ispitane sličnosti i razlike sa ustaštvom koje je bilo zvanična državna ideologija NDH tokom Drugog svetskog rata. Utvrđeno je da se neoustaštvo rađa početkom 90-ih godina 20. veka kao posledicaratnih dešavanja na prostorima bivše SFRJ, kao i to da Hrvatska ni 20 godina od završetka poslednjeg rata nije uspela da ukloni elemente fašizma iz svog društva. Nemogućnost potpune eliminacije ove destruktivne ideologije ce pripisuje neuspešnoј denacifikacii hrvatskog društva, koja je predisponirala pojavu “neoustaške aveti” u jeku političke i ekonomske krize.

PERIODIKA

MIGRANTSKA KRIZA KAO GENERATOR DESNIČARSKOG I ISLAMISTIČKOG EKSTREMIZMA U EVROPI

Predmet istraživanja ovoga rada jeste migrantska kriza koja je predisponirala pojavu islamističkog i desničarskog ekstremizma. Osnovna hipoteza od koje polazi autorka jeste da su savremene migracije sa prostora Bliskog istoka intenzivirale delovanje islamistički fundiranih ekstremista. Kao odgovor na jačanje islamističkog ekstremizma javlja se desničarski ekstremizam, koji je na najvišem mogućem nivou od završetka Drugog svetskog rata. Metodom komparativne analize se ispituju karakteristike obe vrste ekstremizma, te autorka dolazi do zaključka da bilo koja forma društvene krize (u ovom slučaju migrantska kriza) pogoduje jačanju ekstremističkih političkih opcija, jer nudi “laka rešenja” u “teškim vremenima”. Iako bi, prema procenama pojedinih ekonomskih stručnjaka, dolazak velikog broja migranata Evropi doneo određene ekonomske benefite, zaboravljaju se i neki drugi aspekti koje sa sobom nose migracije, a koji se vezuju za bezbednosne probleme poput terorizma, ekstremizma, kriminala itd.

PERIODIKA

SOKOLSTVO I MLADA BOSNA

Rad se bavi istraživanjem veze koja je mogla postojati između Mlade Bosne i sokolstva, pre svega u kontekstu sprovođenja Sarajevskog atentata. Autorka je došla do zaključka da su mnogi pripadnici Mlade Bosne u isto vreme bili i članovi sokolskog pokreta, a neki od njih poput Mihaila Jovanovića, Veljka Čubrilovića i Danila Ilića su i direktno učestvovali u sprovođenju Sarajevskog atentata. Napravljena je diskrepanca između Sokola (kao fiskulturnog pokreta koji je u pozadini imao ideju panslavenstva i tajnog vojnog organizovanja) i Mlade Bosne, koja u svojoj osnovi nije mogla biti okvalifikovana kao organizacija, niti kao pokret, već je predstavljala skup različitih heterogenih kružoka. Komparativnom analizom ideologija Mlade Bosne i Sokola, utvrđeno je da su se njihove ideje i ciljevi i u velikoj meri podudarali ali se mogu naći određeni elementi koji prave distinkciju među njima, poput metoda delovanja, načina organizovanja, strukture i odnosa prema načinu slovenskog ujedinjenja.

PERIODIKA

The Left or the Right: Old Paradigms and New Governments

Classical paradigms characterize left-oriented governments as being more interventionist in the economy than right-oriented ones. Nevertheless, many factors have influenced economic policy changes in modern parties. The paper first gives a literary review of parties’ orientation towards intervention in the economy. Secondly, a comparative analysis of economic policies is done for selected developed economies, combining the governments’ left-right composition with trends in their economic freedom. Finally, the paper summarizes main similarities and differences between left and right governments as to economic interventionism. The aim of the paper is to show how different economic policies with regard to market restrictiveness should change traditional perceptions of ideological inclination to economic interventionism. Our findings underscore the need for building a new ‘economic ideology’ map, as complement to traditional party classifications.

ç