Ivana P. Bodrožić

  • Adresa: /
  • Email: /
  • Telefon: /
  • LinkedIn: /

Kriminalističko-policijska akademija, Beograd

PERIODIKA

POLITIČKO–PRAVNI ASPEKTI ŠIRENJA LAŽNIH VESTI

Lažne vesti utiču na politiku na razne načine. Njihovo širenje može imati ozbiljne političke implikacije, posebno na bezbednosnom planu. Lažne vesti prate svet politike od najstarijih vremena, ali danas predstavljaju globalni problem, koji zahteva globalno rešenje. Moć globalne infosfere (Internet, mobilna telefonija, kablovska televizija, celodnevne vesti), koja podrazumeva distribuciju milijardi poruka među korisnicima, zasnovana je na činjenici da ljudi pomenute poruke usvajaju kao istinite, bez neposrednog ličnog iskustva, ali i bez provere. Kategorija istine postaje deplasirana. Umesto nje dolaze poruke, u koje pojedinci veruju po sopstvenom izboru. Polazeći od slobode izražavanja i prava na pravovremeno i istinito informisanje kao polazne tačke, autori nastoje da definišu obim i sadržinu fenomena lažnih vesti, identifikuju političke implikacije njihovog širenja, izvrše analizu postojećeg pravnog okvira u Republici Srbiji i pravnih mehanizama državne reakcije na ovu devijantnu društvenu pojavu, posebno krivičnopravnih i predlože višedimenzionalni pristup rešavanju ovog složenog fenomena. Na kraju rada konstatuje se da bi zakonodavstvo u ovoj oblasti trebalo da ima međunarodni karakter, te da bude interdisciplinarno, kao i komplementarno sa ostalim mehanizmima socijalne politike, jer se samo u sadejstvu vladinih agencija, civilnog sektora, naučnih radnika, tehnoloških kompanija i stručnjaka za političku komunikaciju mogu razviti efikasni mehanizmi integrisani i u horizontalnoj i u vertikalnoj perspektivi.

PERIODIKA

NEGATIVNE KRIMINALNO-POLITIČKE TENDENCIJE I KRIVIČNA DELA TERORIZMA U ZAKONODAVSTVU NEMAČKE

U radu su analizirani način, model i sadržina krivičnopravne zaštite od terorizma u zakonodavstvu Nemačke, kao države koja je imala neposrednih negativnih iskustava sa terorističkim napadima i razvijala antiterorističke mere i zakonodavstvo. Uporednopravna analiza vršena je postavljanjem određenih načelnih problemskih pitanja koja se odnose na to da li je terorizam u nacionalnom zakonodavstvu regulisan odredbama krivičnog zakonika, posmatrano u užem smislu ili je reč o lex specialis-u, kakav je karakter pravnog akta u kojem se nalaze odredbe o terorizmu, dakle njegova pravna priroda, posmatrana sa aspekta opštosti pomenutog propisa ili pak njegovog eventualnog derogativnog karaktera, kakav je stepen usklađenosti odnosno neusklađenosti nacionalnih krivičnopravnih propisa sa krivičnopravnim odredbama Evropske konvencije o terorizmu i Okvirne odluke Saveta EU o terorizmu, kao i kako je određena radnja terorizma, dakle da li je reč o visokom stepenu opštosti ili o kazuističkom pristupu definisanja ovog konstitutivnog obeležja krivičnog dela koje se analizira. U krivičnom zakonodavstvu Nemačke izvršena je harmonizacija sa relevantnim regionalnim dokumentima o terorizmu kao krivičnopravnoj kategoriji, koju karakteriše naglašena krivičnopravna represija, ekspanzionizam i preventivno reagovanje. Autor na kraju rada konstatuje da iako terorizam nesumnjivo predstavlja jedan od najtežih oblika kriminaliteta, krivičnopravna reakcija na terorizam u zakonodavstvima nacionalnih država trebalo bi da poštuje dostignuća krivičnopravne dogmatike, koja joj obezbeđuju karakter liberalnog, pravnodržavnog krivičnog prava, koje je imanentno demokratskim vrednostima prihvaćenim na nivou EU i Saveta Evrope, kao i u svim ustavnim demokratijama država članica.

PERIODIKA

NADLEŽNOST MEĐUNARODNOG KRIVIČNOG SUDA I KRIVIČNO DELO TERORIZMA

U radu se obrađuje pitanje da li je međunarodna zajednica, u okviru procesa razvoja pravnih instrumentata reakcije na savremene teške oblike kriminaliteta, terorizam prepoznala, kao u toj meri društveno opasan fenomen, da ga uvrsti u stvarnu nadležnost jedinog univerzalnog međunarodnog sudskog tela Međunarodnog krivičnog suda i proglasi međunarodnim krivičnim delom. Budući da načela međunarodnog krivičnog prava svoju pravnu snagu crpe iz opšteprihvaćenih principa nacionalnih krivičnih zakonodavstva i materijalnopravno utemeljenje terorizma kao kategorije međunarodnog krivičnog prava mora da ispuni stroge standarde koji važe i za oblikovanje obeležja bića krivičnog dela na nacionalnom nivou. Ono što prilikom stvaranja normi međunarodnog krivičnog prava posebno mora biti ispoštovano je i načelo solidarnosti i uzajamnog poverenja među državama, koje podrazumeva ograničenja suvereniteta država u pravcu prenošenja dela svoje nadležnosti na nadnacionalne institucije međunarodne zajednice, kakav je MKS. U prilog tome autor nakon razmatranja različitih mogućnosti za prepoznavanje terorizma kao krivičnog dela iz stvarne nadležnosti MKS-a iznosi brojne argumente koji idu u prilog mogućnosti prepoznavanja i predviđanja terorizma kao zasebnog međunarodnog krivičnog dela za koje bi MKS bio nadležan pro futuro.

ç