Dejan M. Mirović

  • Adresa: /
  • Email: /
  • Telefon: /
  • LinkedIn: /

Pravni fakultet Univerziteta u Prištini, Kosovska Mitrovica.

PERIODIKA

RUSKO-SRPSKI ODNOSI 1903-1917 U KONTEKSTU DIPLOMATSKOG PRAVA I FORMIRANJA KRALJEVINE SHS

Rusko–srpske diplomatske odnose je početkom XX veka, pored aneksione krize 1908-1909,  obeležilo nekoliko događaja. Prvi je danas skoro zaboravljeno ubistvo ruskog konzula Ščerbina u Kosovskoj Mitrovici 1903 godine, drugi je početak Prvog svetskog rata 1914, treći je proces formiranje Kraljevine SHS od 1915 do 1917. Početkom XX veka carska ruska diplomatija je, prema ruskim diplomatskim izvorima, imala aktivnu ulogu u zaštiti Srba na severu Kosova i Metohije u vreme kada je južna srpska pokrajina bila pod okupacijom Osmanske imperije. Sličnu ulogu carska Rusija ima desetak godina kasnije, nakon Sarajevskog atentata 1914. godine. Ona aktivno štiti Srbe u Austrougarskoj što pokazuju dokumenta ruskog Ministarstva inostranih poslova. Konačno, u periodu do 1917. godine Rusija nije više samo sila zaštitnica Srba u Turskoj i Austrougarskoj, već Peterburg aktivno učestvuje u pregovorima u vezi sa formiranjem južnoslovenske države, posebno ministar Sergej Sazonov koji je bio protiv formiranja nove države sa katoličkim Hrvatima i Slovencima. U istraživanju ovog problema koristićemo normativni, komparativni i istorijski metod, kao i istaživanje u arhivima.

PERIODIKA

EU, REPUBLIKA SRBIJA I RUSKA FEDERACIJA U KONTEKSTU ZAKLJUČIVANJA I PRIMENE MEĐUNARODNIH SPORAZUMA I UGOVORA

EU decenijama vodi usaglašenu ekonomsku politiku prema drugim subjektima međunarodnog prava. Srbija želi da postane članica EU i već je dobila status kandidata za članstvo zbog čega će biti u obavezi da implementira odredbe ugovora koje je EU zaključila sa drugim subjektima međunarodnog prava. Ta činjenica je od izuzetnog značaja kada se imaju u vidu ugovori koji regulišu zajedničku ekonomsku politiku EU prema državama poput NR Kine i Ruske Federacije. U tom kontekstu nastavak evropskih integracija za Srbiju će značiti i istupanje iz Sporazuma o slobodnoj trgovini sa RF.

PERIODIKA

POSLEDICE PRIDRUŽIVANJA ISTOČNE EVROPE EU

Preko dvadeset godina traje proces pridruživanja Istočne Evrope EU. Izuzimajući Rusku Federaciju i Belorusiju, sve države Istočne Evrope su u procesu pridruživanja ili su već postale članice EU. Uporedni podaci iz no­vih istočnovropskih članica EU poput Poljske, Mađarske i Estonije pokazuju da se može definisati nekoliko tendencija u pravnom, društvenom i ekonomskom smislu kada se radi o procesu pridruživanja Istočne Evrope EU. To su, rast spoljnog duga, nezaposlenosti, budžetskog i spoljnotrgovinskog deficita, iseljavanje stanovništva, populacije koja živi ispod granice siromaštva.

PERIODIKA

BRISELSKI SPORAZUM IZ 2013. I BEČKA KONVENCIJA O MEĐUNARODNOM UGOVORNOM PRAVU

Briselski sporazum potpisan 2013. je međunarodni ugo­vor koji su zaključili subjekti međunarodnog javnog prava, država Republika Srbija i međunarodna organizacija EU. Treća strana, takozvano Kosovo nije subjekt međunarodnog prava jer nije članica UN. Zato se Briselski sporazum može tumačiti u skladu sa Bečkom konvencijom o međunarodnom ugovornom pravu iz 1969. godine. Briselski ugovor se može poništiti u kontekstu međunarodnog prava samo ako se Republika Srbija pozove na član 52. Bečke konvencije koji zabranjuje prinudu i pretnje prilikom zaključivanja međunarodnih ugovora. Nesumnjiva protivustavnost Briselskog sporazuma je relevantna samo sa aspekta unutrašnjeg pra­va.

PERIODIKA

SMISAO I POSLEDICE „MASTRIHTA“, NEMAČKA I SRBIJA U KONTEKSTU PRIMENE MEĐUNARODNOG PRAVA

Pre dvadeset godina je donet Ugovor iz Mastrihta (ili Ugovor o Evropskoj uniji). Ugovor iz Mastrihta je uticao na raspad SFRJ, secesiju Hrvatske i Slove­nce ali i na novi, dominantan položaj SR Nemačke u Evropi. Ipak, SR Nemačka nikada u potpupnosti nije usvojila odredbe Ugovora iz Mastrihta. Naprotiv, presude Saveznog ustavnog suda SR Nemačke su jasno odredile da nemačko nacionalno pravo ima prvenstvo u odnosu na pravo EU. U tom kontekstu, Republika Srbija mora da izvuče pouke i postupi slično kao i SR Nemačka prilikom implementacije prava EU, ali i međunarodnog prava kada se radi o pregovorima u vezi sa KiM.

 

PERIODIKA

POREĐENJE KRIMA I KOSOVA U KONTEKSTU MEĐUNARODNOG JAVNOG PRAVA

Autonomna Republika Krim je u martu 2014. godine donela Delaraciju o nezavisnosti koja se poziva na savetodavno mišljenje MSP o proglašenju nezavisno­sti Kosova iz 2010. Isti pravni argument je upotrebio i predsednik RF prilikom potpisivanja dokumen­ta o pripajanju Krima. Pravno tumačenje pokazuje da su se RF i Autonomna Republika Krim ipak pozvali samo na jedan deo savetodavnog mišljenja MSP i to onaj koji ističe univerzalnu važnost principa samoopredeljenja. Drugi, konkretniji deo savetodavnog mišljenja MSP koji je primer za contradictio in adjecto, jer negira opštepoznatu činjenicu da Rezolucija 1244 garantuje suverenitet Srbije na Kosovu, RF i Autonomna Republika Krim nisu prihvatili.

PERIODIKA

MEĐUNARODNI SUD PRAVDE I SRBIJA 1924-2015.

Međunarodni sud pravde je jedan od šest glavnih orga­na Ujedinjenih nacija i naslednik Stalnog suda međunarodne pravde. Kraljevina SHS i Republika Srbija su više puta bile strana u postupku pred ovim međunarodnim sudovima. Analiza tih procesa i savetodavnih mišljenja pokazuje da postoji kontinuitet negativnih odluka i savetodavnih mišljenja kada se radi o Srbiji. Kraljevina SHS se realnije odnosila prema toj negativnoj praksi u kontekstu zaštite svojih nacionalnih interesa nego moderna Repu­blika Srbija koja godinama insistira na nekritičkom odnosu prema MSP iako slučajevi BiH protiv SRJ, Hrvatska protiv SRJ, savetodavno mišljenje povodom proglašenja nezavisnosti takozvanog Kosova i tužba SRJ protiv de­set NATO država, ubedljivo pokazuju da MSP primenjuje dvostruke standarde kada se radi o Srbiji.

 

PERIODIKA

MEĐUNARODNO-PRAVNI POLOŽAJ SRBIJE I RAZVOJ PRIMARNOG PRAVA EU

Srbija je nakon 2008. godine ustupila značajan deo su­vereniteta EU. To je nova međunarodno-pravna situacija u odnosu na onu u kojoj se Srbija nalazila u periodu od 1878. do 2000. godine. U EU su se takođe dešavale značajne prome­ne, posebno nakon propasti Ustava za Evropu 2005. godine. Primarno pravo EU i jedinstveni integrativni procesi su nakon perioda koji je simbolizovao Ugovor iz Mastrihta 1992., zamenjeni sa dva različita stepena integracija, izvan i unutar evrozone. Srbija je u tom procesu integracija sui generis. Osnovni kriterijum za Srbiju u evropskim integracijama nije ispunjenost uslova za članstvo u evrozoni, već priznanje nezavisnosti takozvanog Kosova. Srbija kao članica EU će zato biti u trećem krugu integracija.

PERIODIKA

BOSNA PROTIV SRBIJE I MEĐUNARODNI SUD PRAVDE

Muslimanska vlada u Sarajevu je 1993. godine podnela tužbu protiv Savezne Republike Jugoslavije pred Međunarodnim sudom pravde. To je bio najkomplikovaniji proces u istoriji tog suda. Prvi put je jedna država tužena za ge­nocid. Sastavni deo Bosne i Hercegovine, Republika Srpska je bila protiv te tužbe. SRJ je 1995. podnela kontratužbu protiv BiH. Međutim, SRJ je posle 2000. godine odustala od kontinuiteta sa SFRJ i članstva u statutu MSP, ali i od kontratužbe. Istovremeno su vođeni i slični sporovi povodom tužbi SRJ protiv deset NATO država. Konačno, presuda iz 2007. godine se nije odnosila na Crnu Goru i bila je zasnovana na jursidikciji MSP koja se nije priznavala u slučajevima SRJ protiv deset NATO država.

ç