Andrea Matijević

  • Adresa: /
  • Email: /
  • Telefon: /
  • LinkedIn: /

Fakultet političkih nauka, Univerzitet u Beogradu

PERIODIKA

DRUŠTVENE VREDNOSTI KAO PREDIKTORI PERCEPCIJE ODNOSA SRBIJE I EVROPSKE UNIJE

Društvene vrednosti kao psihološka kategorija predstavljaju osnovu za predviđanje ponašanja pojedinaca i ciljeva kojima oni streme. Stoga su vrednosti važne i za analizu i predviđanje različitih vrsta političkog ponašanja, uključujući i kreiranje stavova o važnim društvenim pitanjima. Cilj ovog rada jeste utvrđivanje značaja sistema vrednosti pojedinaca za njihove stavove o odnosu Srbije i Evropske unije. Autori su analizirali podatke iz Srbije prikupljene u okviru istraživanja koje je deo šireg evropskog istraživačkog projekta o socijalnim reprezentacijama na uzorku koji je obuhvatio 123 ispitanika. Vrednosti su ispitivane kroz parove tako što se od ispitanika zahtevalo da odrede svoje mesto na kontinuumu opozitnih vrednosti (npr. sloboda – sigurnost). Takođe, ispitivan je i stepen nacionalne identifikacije i identifikacije sa Evropom, kao i stepen razvijenosti konstruktivnog patriotizma. Vrednosti su korelirane sa stavom ispitanika prema EU uopšte i pokazalo se da je ovaj stav najviše povezan sa poštovanjem međunarodnih obaveza (.46) i pravima žena (.43), nasuprot nacionalnom samoopredeljenju i autoritetu muškaraca. Vrednosti su povezivane i sa opažanjem prirode odnosa Srbije i EU, koja je utvrđivana preko sedam parova potencijalno percipiranih odnosa (npr. potčinjenost – dominacija). Rezultati dobijeni regresionom analizom pokazuju da ispitivane vrednosti objašnjavaju nemalih 35% varijanse stava prema EU, kao i da imaju značajnu ulogu u objašnjavanju niza odnosa Srbije i EU. Time ovaj rad ide u prilog gledištima da odnos građana prema EU iako ne mora biti potpuno racionalan, nikako nije bez vrednosne, racionalne osnove.

ç