Tema broja

OGLEDI I STUDIJE

REGIONALNA SARADNJA SRBIJE I MAĐARSKE I ZAŠTITA NACIONALNIH MANJINA

Sažetak

U radu se analizira značaj regionalne saradnje i dobrosusedskih odnosa Srbije i Mađarske kroz prizmu položaja i prava nacionalnih manjina, što je i jedan od prioriteta spoljne politike Srbije na putu evrointegracija, ali i pretpostavka stabilnosti i bezbednosti čitavog regiona. U prvom delu rada sagledava se populaciona dinamika, položaj i poštovanje prava mađarske nacionalne manjine u kontekstu multikulturalnosti i integrativne manjinske politike Srbije, koja podrazumeva uključenje pripadnika nacionalnih manjina u sve segmente društva uz očuvanje njihovih etničkih, verskih, jezičkih i kulturnih osobenosti. Istovremeno, proučava se status i prava srpske manjine u Mađarskoj, istorijski i demografski razvitak, socio-kulturne karakteristike, politička participacija, kao i mogućnost očuvanja srpskog nacionalnog identiteta. Drugi deo rada posvećen je analizi bilateralnog sporazuma između Srbije i Mađarske u oblasti manjinskog pitanja koji, iako nema obavezujući karakter, predstavlja važan međunarodno-pravni okvir za ostvarenje i zaštitu prava nacionalnih manjina. Istaknuta je važnost regulisanja položaja i prava manjina u cilju unapređenja interetničkih i međudržavnih odnosa, političke stabilnosti i ekonomskog prosperiteta celog regiona.

Ključne reči:

Reference

    • Aleksov, Ljubomir. 2009. „Složenost i pluralnost srpske zajednice u Mađarskoj.” U Položaj i perspektive srpkog naroda u zemljama okruženja, ur. Miodrag Jakšić, Simon Đuretić. Beograd: Službeni glasnik.
    • Beogradski centar za ljudska prava. 2000. Evropska povelja o regionalnim i manjinskim jezicima, Instrumenti Saveta Evrope -‒ ljudska prava, Beograd: Beogradski centar za ljudska prava.
    • Bloed, Aries and Pieter Van Dijek. 1999. Protection of Minorities Rights Through Bilateral Treaties, The case of Central and Eastern Europe. London, Boston: Kluwer Law International, The Hague.
    • Bozoki, Antal. 2007. „Neka aktuelna pitanja i problemi položaja Mađara u Vojvodini.” U Položaj nacionalnih manjina u Srbiji,  ur. Vojislav Stanovčić, 529-541. Beograd: SANU.
    • Council of Europe Treaty Series. 1995. Framework Convention for the Protection of National Minorities. Strazbourg: Council of Europe Treaty Series.
    • Đurić, Vladimir, Darko Tanasković, Dragan Vukmirović, i Petar Lađević. 2014. Etnokonfesionalni i jezički mozaik Srbije. Beograd: Republički zavod za statistiku.
    • Forum za etničke odnose [FEO]. 2016. Politička participacija nacionalnih manjina: izbori 2016. Beograd: Forum za etničke odnose.
    • Forum za etničke odnose [FEO]. 2017. Nacionalne manjine u odnosima Srbije sa susedima. Beograd: Forum za etniče odnose.
    • Forum za etničke odnose [FEO]. 2018. Izazovi manjinske politike u bilateralnoj i regtionalnoj saradnji. Beograd: Forum za etničke odnose.
    • Govedarica, Gordana, n.d. O radu međuvladinih mešovitih tela. Kancelarija za ljudska i manjinska prava. Poslednji pristup 27. dec. 2019. http//www.ljudskaprava. gov.rs/index.php/yu/vesti/379-gordana-govedarica-o-radu:medјuvladina-mesovita-tela.
    • Grad Subotica. n.d. Mađarsko državljanstvo za sve starosedeoce. Poslednji pristup 27. dec. 2019. http//www.gradsubotica.co.rs/madarsko-drzavljanstvo-za-sve-starosedeoce
    • Hungarian Central Statistical Office [HCSO]. 2011. Hungarian Census 2011. Poslednji pristup 27. decembar 2019. http://www.ksh.hu/nepszamlalas/tables_ regional_00.
    • International and Security Affairs Centre [ISAK], Friedrich Ebert Stiftung. 2013. Srbija i Mađarska ‒ političke i ekonomske perspektive. Beograd: Friedrich Ebert Stiftung.
    • Kancelarija za ljudska i manjinska prava. 2016. Akcioni plan za ostvarivanje prava nacionalnih manjina. Poslednji pristup 27. dec. 2019. http://www.ljudskaprava. gov.rs/sites/default/files/prilog_fajl/akcioni_plan_za_sprovođenje_prava_nacionalnih manjina.pdf.
    • Lastić, Petar. 2004. „O položaju Srba u Mađarskoj.” Teme 2: 805–830.
    • Lastić, Petar. 2005. „O položaju Srba u Mađarskoj.” U Položaj i identitet srpske manjine u jugoistočnoj i centtralnoj Evropi, ur. Vojislav Stanovčić, 197-235. Beograd: SANU.
    • Ombudsman za manjinska prava. n.d. Izrada novog ustava Mađarske. Poslednji pristup 27. dec. 2019. http//www.equineteurope.org/sesion=8equinetnewsleter pro-posalstoconstituionhu.pdf.
    • Prelić, Mladena. 1998. „Srbi u Mađarskoj: jedan pogled na savremenu situaciju.” U Etnički odnosi Srba sa drugim narodima i etničkim zajednicama, knjiga 44 ur. Nikola Pantelić, 219-229. Beograd: Etnografski institut, SANU
    • Radaković, Milovan. 2014. „Srpska dijaspora u regionu – poreklo, institucije i problemi na očuvanju nacionalnog i kulturnog identziteta.” Politička revija 40 (2): 187-203.
    • Raduški, Nada. 2014. „Položaj i prava nacionalnih manjina u Srbiji u procesu evrointegracija-demografsko-politikološki aspekt.” Nacionalni interes 20 (2): 99-118.
    • Raduški, Nada. 2019. „Bilateralni odnosi Srbije sa susednim državama kroz prizmu položaja i prava nacionalnih manjina.” U Politika i prostor, ur. Đorđe Stojanović i Siniša Atlagić, 114-137. Beograd: Institut za političke studije.
    • Republički zavod za statistiku [RZS]. 2012. Popis stanovništva, domaćinstava i stanova 2011. u Republici Srbiji, Nacionalna pripadnost, podaci po opštinama i gradovima, knjiga 1. Beograd: Republički zavod za statistiku.
    • Republički zavod za statistiku [RZS]. 2013. Popis stanovništva, domaćinstava i stanova 2011. u Republici Srbiji, Veroispovest, maternji jezik i nacionalna pripadnost, knjiga 4. Beograd: Republički zavod za statistiku.
    • Sporazum između Srbije i Crne Gore i Republike Mađarske o zaštiti prava mađarske nacionalne manjine koja živi u Srbiji i Crnoj Gori i srpske manjine koja živi u Mađarskoj. 2004. Službeni list SCG, Međunarodni ugovori, br. 14.
    • Tucić, Tatjana. 2016. „Analiza sprovođenja bilateralnog sporazuma o zaštiti nacionalnih manjina Srbije sa Mađarskom.” U Analiza sprovođenja bilateralnih sporazuma o zaštiti prava nacionalnih manjina Srbije sa Hrvatskom, Mađarskom, Rumunijom i Makedonijom, ur. Jelena Perković, 17-29, Novi Sad: Centar za regionalizam.
    • Varga, Laslo. 2009. „Odnos konteksta evro(atlanskih) integracija Srbije i pojedinih političkih kriterijuma za članstvo u EU.” Izazovi evropskih integracija 5, 13-29.
    • Vukelić, Dragan. 2015. „Položaj srpske nacionalne manjine u Mađarskoj.”, Kultura polisa 27 (12): 239-253.
    • Zakon o nacionalnim savetima nacionalnih manjina. 2009. „Službeni glasnik RS” br.72/2019, 20/2014-odluka US, 55/2014 i 47/2018.
    • Zakon o zaštiti prava i sloboda nacionalnih manjina. 2002. „Službeni glasnik RS”, br. 72/2009-i dr.zakoni, 97/2013-odluka US i 47/2018.
PERIODIKA Srpska politička misao 2/2020 2/2020 УДК 327(497.11)(439):323.1 223-245
ç