Tema broja

OGLEDI I STUDIJE

POLITIKA STANOVANJA I PRAĆENJE DŽENTRIFIKACIJE – LEKCIJE IZ ŠVEDSKE

Sažetak

Predmet ovog članka je analiza načina vođenja politike stanovanja i rešavanja problema socijalne isključenosti i segregacije u gradovima u Švedskoj. Ova država je u vreme blagostanja imala jedan od najdemokratskijih koncepata dostupnog stanovanja da bi sa neoliberalnim konceptom preduzetnikog upravljanja napravila velike promene. Te promene su dovele do primene novih mehanizama i instrumenata upravljanja ali je došlo i do većih socijalnih razlika, do porasta siromaštva, socijalne izolovanosti i segregacije zbog zapuštanja brige o dostupnosti stanova. U tom smislu su iskustva švedskih gradova vrlo interesantna i za Srbiju kao tranzicionu zemlju koja je sa modela dostupnog i mešovitog stanovanja prešla na tržišni model. I u Srbiji država i lokalne vlasti zapostavljaju stambenu politiku. Cilj ove analize je identifikacija razloga i posledica prelaska na neoliberalni model te kako Srbija može da predupredi probleme koji su nastali u Švedskoj, da obezbedi dostupne stanove svojim građanima a smanji šanse za segregaciju i siromaštvo. Metode: analiza modela stanovanja, studija slučaja džentrifikacije u četiri grada u Švedskoj, te komparacija sa stanjem u Srbiji i Beogradu (vidovi džentrifikacije). Zaključak: Dostupnost stana, pored dobrog obrazovanja i kvalitetnog posla spadaju u najbitnije činioce blagostanja za pojedince te politiku stanovanja i u neoliberalnom ambijentu treba negovati, pre svega u odnosu na socijalno osetljive kategorije. Rezultat: Članak ukazuje da u Srbiji treba podići osetljivost za probleme siromašnih, podići kvalitet baza podataka, kreirati indikatore kao instrumente praćenja i vrednovanja rezultata ove politike uz participaciju građana.

Ključne reči:

Reference

    • Baeten, Guy and Carina Listerborn. 2016. “Renewing Urban Renewal in Landskrona, Sweden: Pursuing Displacement through Housing Policies.”, Geografiska Annaler, Swedish Society for Anthropology and Geography, Series B, Human Geography 97 (3): 249-261. https://doi.org/10.1111/geob.12075 
    • Đorđević, Snežana and Dora Petronijević. 2015. “Housing Policy and Housing Market in Serbia.” Serbian Political Thought 12 (2): 109-125. https://doi.org/10.22182/spt.1222015
    • Haffner, Marieta, Marja Elsinga, Joris Hoekstra. 2008. “Rent Regulation: The Balance between Private Landlords and Tenants in Six European Countries.” European Journal of Housing Policy 8 (2): 217–233. https://doi.org/10.1080/14616710802037466
    • Hedin, Karin, Eric Clark, Emma Lundholm and Gunnar Malmberg. 2012. “Neoliberalization of Housing in Sweden: Gentrification, Filtering and Social Polarization.”, Annals of the Association of American Geographers 102 (2): 443-463. http://dx.doi.org/10.1080/00045608.2011.62008
    • Jörgensen, Gertrud and Thorkild Ero. 2008. “Urban Policy in the Nordic Countries – National Foci and Strategies for Implementation”, Taylor and Francis, ISSN 0965-4313 print, ISSN 1469-5944 online. https://doi.org/10.1080/00045608.2011.620508
    • Lind, Hans, 2015. “The Effect of Rent Regulations and Contract Structure on Renovation: A Theoretical Analysis of the Swedish System”, Housing, Theory & Society 32 (4): 389-406. DOI: 10.1080/14036096.2015.1053981
    • Lind, Hans and Anders Hellstrom. 2006. “Market Rents and Economic Segregation: Evidence From a Natural Experiment”, European Journal of Housing Policy, 6 (2): 167-189. ISSN 1461-6718 Print/1473-.^629 DOI: 10.1080/14616710600787718
    • Turner, Bengt. 2008. “Housing Politics and Public Finances – Effects of the conducted Policies”
    • in: The New Housing Politics, Еd. Andres Lindbom, 167–194. Umea, Sweden: Bor˚eaF´orlag.

    Baze podataka:

    • Nacionalna korporacija za osiguranje stambenih kredita, DOMex – Indeks cena nepokretnosti Nacionalne korporacije za osiguranje stambenih kredita/ Prosečne cene po m2 po regionima, oblastima i opštinama. Poslednji pristup 15. april 2019. http://www.nkosk.rs/content/indeks-cena-nepokretnosti-nacionalne-korporacije-za-osiguranje-stambenih-kredita
    • Republički zavod za statistiku. Poslednji pristup 15. april 2019. https://data.stat.gov.rs/Home/Result/31020301?languageCode=sr-Cyrl
    • World bank. Poslednji pristup 15. april 2019. https://data.worldbank.org/indicator/si.pov.gini?view=map
PERIODIKA Srpska politička misao 1/2020 1/2020 УДК 316.334.54(485) 305-323
ç